#37 | Boventoon

Bij sommige dingen in het huishouden hoef ik wat betreft de uitvoering niet zoveel na te denken. Gewoon doen. Wel vraag ik me af waarom ik het op de manier doe, zoals ik het doe. Bij het was opvouwen bijvoorbeeld, wat nu regelmatig terugkomt. Waarom eerst in drieën en dan dubbel. Waarom dat andere in de lengte in drieën en dan weer in drieën. Mijn vrouw heeft het me denk ik ooit zo geleerd. En misschien denk je, waar heb je het over?

Hierom, want omdat ik dan niet zoveel hoef na te denken over hoe dat moet, is er ruimte om mijn gedachten de vrije loop te laten. Of muziek de boventoon te laten voeren. Terwijl ik begin van deze week de was opvouwde moest ik denken aan Rouw op je dak dat ik 14 dagen terug schreef. Ik had het toen over stappen vooruit en over de aanloop voor de sprong over het tuinhekje. In de afgelopen 14 dagen zijn weer veel zaken gepasseerd, waardoor ik met wat vooruit en iets achteruit kan zeggen dat ik op vrijwel dezelfde plaats sta.

Er zijn en waren verschillende kruispunten in deze periode. Kruispunten, een begrip van Manu Keirse, wat momenten of gebeurtenissen zijn waarop het gemis en leegte sterker naar boven komen. Er zijn verschillende verjaardagen in de familie geweest die zoveel dubbele gevoelens geven, omdat we die voor het eerst zonder mijn vrouw beleven. Verder is het deze weken een jaar geleden dat mijn vrouw de laatste weken thuis was, voordat ze op 20 februari weer in het ziekenhuis werd opgenomen en… Met daarnaast afgelopen maandag de plaatsing van het grafmonument, wat alles nog definitiever maakt. Veel arbeid te verrichten dus en veel wordt opnieuw beleefd, wat dan op zijn beurt weer veel energie blijft vragen. En dat terwijl lesvoorbereiding, nakijkwerk, voorbereiding voor een voorlichtingsmiddag en ook alle huiselijke zaken ook doorgaan. En dan met dagelijks de vraag naar Boven om te mogen leren slechts het heden te dragen met een rustig kalme moed. Leren dragen, een reis van de wever met af en toe wel wat vertraging, kan ik u zeggen.

Riet Fiddelaers-Jaspers, rouwdeskundige bij Expertisecentrum Omgaan met Verlies schrijft in een artikel in de Volkskrant: “Rouwen heeft te maken met gehecht zijn aan iemand, van iemand houden. Die liefde gaat niet over door de dood. Over liefde kom je niet heen, dus over rouw ook niet. Jean Jacques Suurmond schreef: Rouw is liefde die zijn adres is kwijtgeraakt. Het zoeken, het dwalen, met je ziel onder de arm, herkennen vele rouwenden. Je weet niet waar je het zoeken moet.

Verwerken is ook een woord dat de lading niet dekt. Afval verwerk je, rouw niet. Het enige dat je in de loop van de tijd kunt doen met je verlies is verweven in je leven. Het wordt een deel van je levensverhaal, een hoofdstuk dat je er niet bij had willen hebben en er toch onlosmakelijk bij is gaan horen. Rouw blijft dus bij je, als deel van jouw persoonlijke levensgeschiedenis en gaat niet over. Dat betekent overigens niet dat alle nabestaanden hun leven lang ongelukkig blijven.

Veel rouwenden gaan, soms tot hun eigen verbazing, het leven ook weer omarmen. In het begin soms met gevoelens van schaamte (hoe kan ik lachen als mijn geliefde niet meer kan meegenieten) of schuld (mag ik me wel gelukkig voelen?). Het zijn twee sporen: op de achtergrond zijn het verlies en de rouw altijd aanwezig. Ze voeren wellicht niet meer de boventoon maar kunnen ieder moment geactiveerd worden door een gebeurtenis, een geur, muziek, een beeld. Dan is de rouw en het gemis weer even volop aanwezig, ook na vijf, tien, of zelfs vijftig jaar.”

Toen ik de was uit de droger had verwerkt tot kastklare stapels, ben ik naar zolder gegaan, want daar hing ook nog een beetje. En als ik dan op zolder ben en uit het dakraam kijk, weet ik dat in de verte de toppen van de bomen op de begraafplaats zijn te zien. Ze zijn nog steeds kaal. Ook die boom vlak naast het graf van mijn vrouw. Over een aantal maanden wordt daar alles weer groen en ik weet van vorig jaar nog dat het naar bloesem rook. Groen, bloesem: mooi, maar zo’n contrast op die plaats.

Mijn blik op de bomen activeerde niet, maar de ervaring heeft me geleerd dat morgen zomaar wat anders de boventoon kan voeren. Maar dat zien we morgen weer. Op dit moment voeren omarmen en rustig kalme moed wat meer de boventoon.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s